NederlandsEnglish
 
 
 
 
 
  webquest | Van DNA naar eiwit

inleiding | Van DNA naar eiwit

In ons DNA ligt alle informatie opgeslagen die wij nodig hebben om te leven. Met een beetje fantasie kan je het DNA vergelijken met een alfabet dat bestaat uit vier letters. Met deze vier letters zijn alle woorden te vormen die voor ons leven belangrijk zijn. Woorden vormen samen een tekst en de complete tekst is het handboek van het leven. Oftewel, de letters zijn de stikstofbasen, de woorden zijn aminozuren en de tekst is een eiwit. Om de genetische code te kunnen en te willen begrijpen, moeten we vooral de functie van de eiwitten begrijpen, aangezien een mens een bundel eiwitten is.

DNA streng
© erfelijkheid.nl

Desoxyribonucleïnezuur (DNA) bevat de code waarin al onze erfelijke eigenschappen zijn vastgelegd. In 1953 ontdekten de onderzoekers James Watson en Francis Crick dat het DNA de vorm heeft van een spiraalvormige draad die met een andere DNA-draad een dubbele helix vormt, een soort trap die gedraaid is om zijn lengteas.

De chromosomen zijn de dragers van ons DNA en bevinden zich in de celkern. Zij bevatten alle genetische informatie die noodzakelijk is voor het ontwikkelen, in stand houden en voortplanten van een individu. Dus alle informatie om te overleven. Van elk chromosoom hebben we twee exemplaren. De genen die op deze chromosomen liggen, zijn dus overeenkomstig. Dat betekent dat elk gen in tweevoud aanwezig is. En gen is afkomstig van de moeder (op moederlijk chromosoom) en het andere gen is afkomstig van de vader (op vaderlijk chromosoom).

Een stukje afgebakend DNA dat het recept bevat voor een eigenschap noemen we een gen. Genen bepalen al onze erfelijke eigenschappen, zoals de kleur van ons haar en onze ogen. Verder zorgen genen ervoor dat bepaalde eigenschappen overerven. Ze spelen ook een rol bij de aanleg voor bepaalde aandoeningen. Elke cel in je lichaam bevat een complete set erfelijkheidsmateriaal verspreid over de chromosomen. Dat betekent dat in alle cellen alle informatie is vastgelegd, dus in een levercel ook de informatie over je haarkleur. De functie van een cel bepaald welke eigenschappen nodig zijn voor het functioneren van die cel. Elk gen bevat de informatie om n van de vele eiwitten te vormen waaruit ons lichaam is opgebouwd. Elke cel produceert duizenden eiwitten, elk met hun eigen structuur en hun eigen functie. Voor elke celfunctie zijn n of meer eiwitten nodig. Eiwitten zijn de bouwstenen van ons lichaam en zijn de basis voor het goed functioneren van ons lichaam.

In deze opdracht gaan jullie uitzoeken hoe DNA wordt omgezet naar een eiwit.

Paula Mittelberg
Vrije Universiteit